Webinar Paul van Wilgen en Eglantyne Hoekstra: Afhankelijk van opioïden? Daar moet je snel van af als je chronische pijn hebt!

Chronische pijn en opioïdenafhankelijkheid: fysiotherapeutische aanpak bij afbouw

Chronische pijn en opioïdengebruik gaan bij een groot deel van de patiënten hand in hand. In Nederland krijgen ruim één miljoen mensen jaarlijks een opioïd voorgeschreven — en een op de vijf gebruikt het langer dan drie maanden. Bij patiënten met nociplastische pijn (centrale sensitisatie) werken opioïden echter averechts: ze verhogen de pijngevoeligheid, bevorderen angst en depressie en belemmeren herstel. Fysiotherapeuten spelen een cruciale rol in het herkennen van dit patroon én in de begeleiding bij afbouw.



In dit Incitus-webinar nemen Prof. dr. C. Paul van Wilgen en verpleegkundig specialist Eglantyne Hoekstra u mee door het volledige zorgpad: van het herkennen van centrale sensitisatie en de onderhoudende rol van opioïden, via pijneducatie en motiverende gespreksvoering, tot graded activity, graded exposure en transdisciplinaire samenwerking met arts en psycholoog. Aangevuld met een uitgebreide interactieve casus.

Ook in Nederland is er een sterke toename geweest van patiënten die langdurig opioïden gebruiken. Met name oxycodon is in grote mate voorgeschreven, ook aan patiënten met chronische pijn. Langdurig opioïde gebruik is niet geïndiceerd bij chronische pijn. Langdurige opiaatgebruik bij chronische pijnklachten leidt tot veel nare bijwerkingen maar ook vaak tot een grotere pijngevoeligheid (allodyie en hyperalgesie).

Het is zaak dus de patiënten te motiveren deze medicatie af te bouwen. In deze webinar bespreken we het klinische proces van de afbouw van de opioïden met de best-practice interventies. Farmacologische behandelingen, motiverende gespreksvoering, cognitieve gedragstherapie of contingentiemamagement zijn aanbevolen behandelingen. Een richtlijn voor afbouw van legaal verkregen opiaten bij patiënten met chronische pijnklachten is nog vol in ontwikkeling.

Welke onderwerpen komen aan bod

·   • Waarom opioïden een probleem vormen bij nociplastische pijn

·   • Centrale sensitisatie herkennen: vier diagnostische criteria voor fysiotherapeuten

·   • Pijneducatie en graded activity als sleutel bij opioïdafbouw

·   • Transdisciplinaire samenwerking: de rol van de fysiotherapeut

·   • Casuïstiek: van opioïdafhankelijkheid naar volledig functioneel herstel

Leerdoelen

De student is in staat om de rol van opioïden als onderhoudende factor bij chronische pijn kritisch te analyseren en klinisch te onderbouwen, en deze analyse te vertalen naar een onderbouwde behandelstrategie binnen een biopsychosociaal kader.

De student is in staat om pijnmechanismen in complexe en ambigue klinische presentaties kritisch te differentiëren en te interpreteren, en de implicaties hiervan voor diagnostiek en behandelkeuzes te evalueren.

De student is in staat om een transdisciplinair behandelplan te ontwerpen, te onderbouwen en aan te passen, waarbij biopsychosociale factoren, gezamenlijke besluitvorming en interprofessionele samenwerking worden geïntegreerd.

De student is in staat om de fysiologische en psychologische consequenties van het afbouwen van opioïden zelfstandig te evalueren en te managen met behulp van gestructureerde monitoring en risicosensitief klinisch redeneren.

De student is in staat om geavanceerde communicatiestrategieën toe te passen om weerstand te hanteren, gedragsverandering te faciliteren en therapietrouw te ondersteunen tijdens het afbouwen van opioïden.